Czym jest WIBOR w kredycie?

Wielu kredytobiorców podpisując umowę kredytu hipotecznego, zetknęło się z pojęciem WIBOR, ale niewielu dokładnie wie, co to jest WIBOR, czym jest WIBOR i co to oznacza w praktyce. WIBOR to jeden z kluczowych elementów, który wpływa na wysokość płaconych odsetek od kredytu — szczególnie kredytu o zmiennej stopie procentowej. WIBOR ma więc bezpośredni wpływ na kredyt hipoteczny.

WIBOR – co to jest?

W najprostszym ujęciu WIBOR (skrót WIBOR oznacza Warsaw Interbank Offered Rate) to wskaźnik, który odzwierciedla, ile banki w Polsce są gotowe płacić innym bankom za pożyczanie sobie nawzajem pieniędzy. Z tego powodu mówi się czasem o nim jako o WIBOR bankowym.

Wskaźnik ten stał się podstawą do ustalania wysokości rat w większości kredytów mieszkaniowych w Polsce. Choć dla konsumenta brzmi technicznie, to właśnie WIBOR odpowiada za to, jak rosła lub spadała miesięczna rata — często bez jakiejkolwiek kontroli ze strony kredytobiorcy.

Co decyduje o wysokości WIBOR i kto ją ustala?

Warto wiedzieć co decyduje o wysokości WIBOR, bo wpływa to bezpośrednio na portfel każdego posiadacza kredytu. Wysokość wskaźnika zależy przede wszystkim od:

• sytuacji gospodarczej,
• oczekiwań rynkowych dotyczących stóp procentowych,
• kosztu pieniądza na rynku międzybankowym,
• decyzji Rady Polityki Pieniężnej.

Nie ustalają go banki samodzielnie ani nie robi tego NBP. Za wyliczanie wskaźnika odpowiada administrator – GPW Benchmark. To on publikuje dane, które później banki wykorzystują przy konstrukcji kredytów. Wysokość WIBOR powinna być więc wynikiem formuły rynkowej, choć konsumenci wielokrotnie podkreślają, że jego zmienność jest dla nich trudna do przewidzenia i zrozumienia. Podkreślenia wymaga przy tym, że stawka WIBOR nie jest żadną stawką „urzędową” czy „państwową”. Jest to stawka „prywatna”, obliczana przez administratora (GPW Benchmark) na podstawie danych przedstawionych przez pewną grupę polskich banków. Na pytanie, jak się liczy WIBOR, trzeba więc odpowiedzieć następująco: pewna zamknięta grupa banków, przekazuje administratorowi (podmiotowi obliczającemu WIBOR) informacje, po jakiej stopie banki te byłyby skłonne pożyczyć pieniądze innym Bankom. Na podstawie tych danych, administrator oblicza wysokość WIBOR, w tym WIBOR 3M i 6M, które najczęściej pojawiają się w umowach kredytowych.,

Jakie są kluczowe różnice między WIBOR 3M a 6M w kredytach?

Najczęściej w umowach hipotecznych można znaleźć dwa rodzaje wskaźników: WIBOR 3M i WIBOR 6M.
Różnią się one tym, jak często bank aktualizuje oprocentowanie kredytu:

• WIBOR 3M – co to znaczy? Oprocentowanie zmienia się co 3 miesiące.
• WIBOR 6M – co to znaczy? Aktualizacja odbywa się co 6 miesięcy.

Im bardziej rzadko aktualizowany wskaźnik, tym dłużej kredytobiorca może być „zamrożony” na wyższej lub niższej stawce, co często działało na korzyść banków, a nie klientów. 

Jak obliczyć WIBOR w kontekście miesięcznej raty kredytu hipotecznego?

Wielu kredytobiorców zastanawia się jak obliczyć WIBOR. W rzeczywistości nie oblicza się go samodzielnie – WIBOR (w tym WIBOR 3M i WIBOR 3M) publikowany jest przez administratora. Funkcję administratora, odpowiedzialnego za to, jak obliczany jest WIBOR, pełni podmiot o nazwie GPW Benchmark. Nie ma zatem prostej odpowiedzi, jak obliczyć WIBOR. Kredytobiorca, w szczególności konsument, nie jest w stanie sam obliczyć stawki WIBOR. Stawka te jest odgórnie narzucona, zarówno jeżeli chodzi o WIBOR trzymiesiączny (3M) jak i WIBOR sześciomiesięczny (6M). Konsument może natomiast sprawdzić, jak WIBOR wpływa na ratę.

Odpowiadając więc na pytanie, jak liczyć WIBOR – WIBORu kredytobiorca ani bank nie liczą samodzielnie. WIBOR jest liczony przez podmiot, zwany administratorem WIBOR, na podstawie danych przekazywanych przez Banki. W obecnych realiach, konsument musi dostosować się do tego, jaki jest WIBOR i nie ma wpływu na jego wysokość.

Schemat jest prosty:
Oprocentowanie kredytu = marża banku + stawka WIBOR (np. 3M).

Przykład:
Jeśli marża wynosi 2%, a WIBOR 3M – 6%, oprocentowanie kredytu, od którego Bank nalicza odsetki wynosi 8%.
Gdy WIBOR rośnie – rośnie rata. Gdy spada – rata zmniejsza się. Jeżeli w powyższym przykładzie, WIBOR 3M wzrośnie do 7%, to oprocentowanie kredytu będzie wynosiło 9% (WIBOR3M w wysokości 7% + stała marża Banku w wysokości 2%).

WIBOR 3M – co to znaczy i dlaczego jest najczęściej stosowany przy kredytach hipotecznych?

Oznacza stawkę, którą banki stosują przy aktualizacji oprocentowania, zwrot „3M” oznacza, że WIBOR i tym samym całe oprocentowanie kredytu są zmieniane przez Bank co trzy miesiące. To właśnie WIBOR 3M dla kredytów hipotecznych dominował na rynku, ponieważ dawał bankowi możliwość częstego aktualizowania oprocentowania. Dla konsumenta często oznaczało to większą niepewność i trudność w planowaniu finansów.

Z tego powodu tak wielu klientów pyta dziś:

• ile wynosi WIBOR,
• jaka jest wysokość WIBOR 3M,
• jaki jest obecnie WIBOR,
• jak zmienia się WIBOR 3M,
• z czego składa się WIBOR,
• co to jest WIBOR i ile wynosi?

Te pytania są naturalne – bo od stawki WIBOR zależy sytuacja życiowa setek tysięcy rodzin. Brak transparentności wskaźnika WIBOR i jego duży wpływ na koszty kredytu wywołały ogromną falę sporów z bankami, która dziś coraz częściej kończy się po stronie konsumentów. 

Nasza Kancelaria prowadzi sprawy dotyczące usunięcia z umowy stawki WIBOR, z uwagi na to, że postanowienia dotyczące WIBORu, mogą być uznane za klauzule niedozwolone (tzw. klauzule abuzywne). Istnieje więc szansa na wyłączenie WIBORu z umowy, co prowadziłoby do obniżenia kosztów kredytu i wysokości płaconych rat.