Wyrok TSUE z 23 kwietnia 2026 r. w sprawie C744/24 – przełom dla kredytobiorców i potężne konsekwencje dla banków

TSUE rozstrzyga spór o naliczanie odsetek od kosztów, których konsument nigdy nie otrzymał 23 kwietnia 2026 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał długo wyczekiwany wyrok w sprawie C744/24, dotyczący praktyki banków polegającej na naliczaniu odsetek od skredytowanych kosztów pozaodsetkowych, takich jak prowizje czy składki ubezpieczeniowe. Sprawa dotyczyła umowy pożyczki ekspresowej zawartej z Bankiem Pekao S.A., w której klient otrzymał 133 214,92 zł, podczas gdy odsetki były naliczane od 150 000 zł — kwoty powiększonej o składkę ubezpieczeniową, której konsument nigdy nie dostał do ręki a od której musiał spłacać odsetki.

Na czym polegał problem? Dwie kwoty kredytu w jednej umowie.

W umowach kredytowych od lat pojawia się konstrukcja dwóch kwot, czyli:

• kwoty udzielonego kredytu (wyższej),
• całkowitej kwoty kredytu wypłaconej konsumentowi (niższej).

Na czym więc polega różnica? Różnicę stanowią koszty pozaodsetkowe — najczęściej składka ubezpieczeniowa albo prowizja. W analizowanej sprawie wynosiła ona aż 16 785,08 zł. Bank naliczał odsetki nie tylko od kwoty kredytu wypłaconej konsumentowi, ale również od kredytowanej prowizji. Konsument otrzymał zatem ponad 133 000 zł, a odsetki były mu naliczane od 150 000,00 zł, mimo że konsument nigdy nie otrzymał 150 000 zł. Jest to powszechna praktyka banków i firm pożyczkowych. To właśnie ta praktyka stała się przedmiotem pytania prejudycjalnego skierowanego przez polski sąd do TSUE.

Kluczowe pytania, na które odpowiedział TSUE

Sąd krajowy zapytał TSUE m.in.:

• czy bank może naliczać odsetki od kosztów, które nie zostały wypłacone konsumentowi,
• czy brak jasnej informacji o podstawie naliczania odsetek narusza unijny standard ochrony konsumenta,

Trybunał potwierdził, że:

• odsetki mogą być naliczane wyłącznie od kwoty faktycznie wypłaconej,
• niejasne przedstawienie kosztów może naruszać prawo UE,

Znaczenie wyroku dla rynku kredytów konsumenckich

Wyrok TSUE ma charakter wiążący dla wszystkich państw UE, co oznacza, że polskie sądy muszą stosować jego interpretację przy rozstrzyganiu podobnych sporów. Konsekwencje dla banków są ogromne, bowiem praktyka kredytowania kosztów pozaodsetkowych była w Polsce powszechna. Sprawa C-744/24 bez wątpienia wzmocnienia pozycję konsumentów.

Ryzyko dla banków

Wyrok może dotyczyć setek tysięcy umów, w których stosowano podobne konstrukcje. Banki muszą liczyć się z:

• masowymi pozwami,
• koniecznością zwrotu odsetek,
• zmianą sposobu konstruowania umów kredytowych.

Co korzystny wyrok oznacza dla kredytobiorców?

Wyrok TSUE w sprawie C744/24 otwiera drogę do analizy własnej umowy pod kątem skredytowanych kosztów, złożenia oświadczenia o sankcji kredytu darmowego oraz dochodzenia roszczeń w sądzie, jeśli bank naliczał odsetki od kwot niewypłaconych. W praktyce to oznacza to, że kredyt może być objęty tzw. sankcją kredytu darmowego – kredytobiorca na skutek nieuczciwej konstrukcji umowy, zyskuje prawo do spłaty kredytu bez odsetek i innych kosztów kredytu.

Wyrok TSUE w sprawie C744/24 to jeden z ważniejszych momentów dla polskiego rynku kredytów konsumenckich. Trybunał jasno wskazał, że konsument musi być chroniony przed nieprzejrzystymi praktykami banków, a odsetki mogą być naliczane wyłącznie od środków, które faktycznie trafiły do jego dyspozycji, a nie dodatkowo od prowizji czy składek ubezpieczeniowych.