Prawo przyłączenia, jako mechanizm ochrony wspólników mniejszościowych w spółce z o.o.

Znaczenie ochrony wspólników mniejszościowych przy sprzedaży udziałów

Ochrona wspólników mniejszościowych jest niezwykle istotną kwestią w przypadku sprzedaży udziałów. Dlatego też, z punktu widzenia takich wspólników mniejszościowych, niezwykle ważne jest wprowadzenie w umowie spółki takich mechanizmów, które zabezpieczą w jak największym stopniu ich interesy.

Masz pytania prawne? Napisz do nas.

Specjalizujemy się w kompleksowej obsłudze prawnej przedsiębiorstw i osób prywatnych, przejmując na siebie cały ciężar prowadzenia spraw. 

Skontaktuj się z nami

Prawo przyłączenia (tag along) – definicja i podstawa prawna

Jednym z takich mechanizmów jest wskazane w tytule niniejszego artykułu „prawo przyłączenia”, powszechnie nazywane „klauzulą tag along”. Polega ona na tym, że wspólnik, który zbywa swoje udziały, jest zobowiązany do umożliwienia innym wspólnikom (uprawnionym), aby mogli oni również sprzedać swoje udziały na takich samych warunkach, jakie zaoferowano wspólnikowi pierwotnie zbywającemu. Źródeł regulacyjnych dla zastosowania tego prawa w umowie spółki można doszukiwać się w art. 391 Kodeksu Cywilnego, który wskazuje, że „Jeżeli w umowie zastrzeżono, że osoba trzecia zaciągnie określone zobowiązanie albo spełni określone świadczenie, ten, kto takie przyrzeczenie uczynił, odpowiedzialny jest za szkodę, którą druga strona ponosi przez to, że osoba trzecia odmawia zaciągnięcia zobowiązania albo nie spełnia świadczenia. Może jednak zwolnić się od obowiązku naprawienia szkody spełniając przyrzeczone świadczenie, chyba że sprzeciwia się to umowie lub właściwości świadczenia”.

Procedura skorzystania z prawa przyłączenia

Mechanizm ten jest dosyć klarowny – w przypadku zbywania udziałów na rzecz nabywcy udziałów, czyli osoby trzeciej, wspólnicy uprawnieni do skorzystania z prawa przyłączenia mogą złożyć zbywcy udziałów oświadczenie o skorzystaniu z tego prawa. Zbywca udziałów jest zobowiązany do tego, aby przedstawić potencjalnemu nabywcy udziałów informację o skorzystaniu przez innych wspólników z prawa przyłączenia. Sposobów uregulowania tej kwestii w umowie spółki jest wiele – można wyznaczyć wspólnikom uprawnionym odpowiedni termin na złożenie takiego oświadczenia, jak również wyznaczyć odpowiedni termin wspólnikowi zbywającemu na przekazanie osobie trzeciej takiej informacji. Wspólnik korzystający z prawa przyłączenia może również wskazać w swoim oświadczeniu liczbę i wartość udziałów, które mają być przedmiotem skorzystania z takiego prawa.

Prawo przyłączenia w kontekście przejęcia spółki

Prawo przyłączenia bardzo często jest stosowane w sytuacjach, kiedy spółka ma zostać „przejęta” przez zewnętrznego inwestora, który ma zamiar nabyć większościowy pakiet udziałów. Swoje kroki kieruje on ku wspólnikowi/wspólnikom, którzy posiadają największą liczbę udziałów/udziały o największej wartości, bowiem uzyska tym samym najwięcej praw w spółce. Wspólnik, który otrzyma ofertę i będzie chciał zbyć swoje udziały, w przypadku zawarcia w umowie spółki regulacji dotyczącej prawa przyłączenia, będzie tą regulacją obwarowany.

Dodatkowe zabezpieczenia – kara umowna

Wspólnicy mogą również zabezpieczyć tę kwestię w umowie spółki poprzez, np. wprowadzenie kary umownej. Sankcja pieniężna wobec działań wspólnika polegających na zbyciu udziałów z naruszeniem postanowień umowy spółki, powinna – przynajmniej teoretycznie – zapobiec takim naruszeniom, a jednocześnie gwarantować wspólnikom przejrzystość w kwestii działań z podmiotami zewnętrznymi. Ponadto, regulacja prawa przyłączenia stanowi mechanizm zapobiegający „rozwodnieniu” kapitału zakładowego.

Znaczenie staranności przy konstruowaniu klauzuli tag along

Jak widać powyżej, zawierając umowę spółki warto jest zawrzeć regulację dotyczącą prawa przyłączenia. Warto jest również przeanalizować jej treść, bowiem klauzule te mogą się różnić w zależności od ustaleń wspólników, a każdy obowiązek nałożony na wspólników ma znaczenie. Obowiązki te spoczywają bowiem nie tylko na wspólnikach zbywających, ale często również na wspólnikach mniejszościowych, którzy zgodnie z regulacjami danej umowy, mogliby z prawa przyłączenia skorzystać. Skonsultowanie kwestii zbycia udziałów jest niezwykle istotne i aby uniknąć nieprzyjemnych konsekwencji z tym związanych, warto przeanalizować umowę przed dokonaniem sprzedaży. Jeżeli mają Państwo jakiekolwiek wątpliwości w tych kwestiach – zapraszamy do kontaktu z naszą kancelarią!