Podjęcie zawieszonego postępowania cywilnego

Podjęcie zawieszonego postępowania cywilnego

Kontynuując problematykę zawieszonego postępowania cywilnego, która została omówiona w poprzednim artykule, warto pochylić się nad kwestią podjęcia takiego postępowania, co jest oczywistą konsekwencją, mającą na celu dalsze procedowanie – a finalnie zakończenie – sprawy. Ustalenie przesłanek podjęcia postępowania ma dla strony oraz jej pełnomocnika kluczowe znaczenie, bowiem będzie wiązać się z możliwością podejmowania dalszych czynności w sprawie.

Przesłanki podjęcia zawieszonego postępowania cywilnego dzielą się na dwie grupy.

Masz pytania prawne? Napisz do nas.

Specjalizujemy się w kompleksowej obsłudze prawnej przedsiębiorstw i osób prywatnych, przejmując na siebie cały ciężar prowadzenia spraw. 

Skontaktuj się z nami

Podjęcie zawieszonego postepowania z urzędu

Postępowanie cywilne może być bowiem podjęte z urzędu oraz na wniosek. Podjęcie postępowania z urzędu określa art. 180 § 1 k.p.c., zgodnie z którym sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia. Przepisy wskazują na otwarty katalog tych przyczyn, jednakże w szczególności sąd postanowi podjąć postępowanie w następujących przypadkach:

– w razie śmierci strony – z chwilą zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego albo z chwilą ustanowienia we właściwej drodze kuratora spadku,

– w razie utraty zdolności sądowej – z chwilą ustalenia ogólnego następcy prawnego,

– w razie braku przedstawiciela ustawowego – z chwilą jego ustanowienia,

– w razie braku w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną – z chwilą wyboru albo powołania tego organu, a w przypadku, gdy dla strony ustanowiono kuratora umocowanego do podejmowania czynności za stronę – z chwilą jego ustanowienia,

– gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania – z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia kończącego to postępowanie; sąd może jednak i przedtem, stosownie do okoliczności, podjąć dalsze postępowanie,

– w przypadku:

1. ustanowienia zarządcy przymusowego w postępowaniu w przedmiocie ogłoszenia upadłości – z chwilą ustalenia osoby pełniącej funkcję zarządcy przymusowego,
2. ogłoszenia upadłości strony lub wszczęcia wtórnego postępowania upadłościowego, z wyjątkiem określonym w 145 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe (Dz.U. z 2024 r. poz. 794 i 1222) – z chwilą ustalenia osoby pełniącej funkcję syndyka,
3. ustanowienia zarządcy tymczasowego w postępowaniu o otwarcie postępowania sanacyjnego – z chwilą ustalenia osoby pełniącej funkcję zarządcy tymczasowego,
4. ustanowienia zarządcy w postępowaniu restrukturyzacyjnym – z chwilą ustalenia osoby pełniącej funkcję zarządcy,

– jeżeli zarządca sukcesyjny, z którego udziałem toczyło się postępowanie, przestał pełnić tę funkcję – z dniem zgłoszenia się lub wskazania kolejnego zarządcy sukcesyjnego;

– wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego – z dniem zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego.

Podjęcie przez sąd z urzędu postępowania w sytuacjach opisanych w art. 180 § 1 k.p.c. oznacza, że sąd ma obowiązek podjąć postępowanie niezależnie od inicjatywy stron, jeżeli tylko uzyska z jakiegokolwiek źródła informację o ustaniu przyczyny zawieszenia postępowania. Jak wskazał Sąd Najwyższy w swoim postanowieniu z dnia 26 kwietnia 2022 r. (sygn. akt: II CSKP 89/22), w przypadku jawnych danych, szczególnie tych wpisanych do właściwego rejestru (np. KRS), sąd ma obowiązek ustalić w tym rejestrze przed umorzeniem postępowania, czy ustała przyczyna zawieszenia, szczególnie jeżeli do tego rejestru sąd ma dostęp drogą elektroniczną. Zatem to na sądzie spoczywa obowiązek dokonania wglądu do rejestru celem ustalenia, czy aktualne pozostają przesłanki skutkujące dalszym zawieszeniem postępowania.

Dodatkowo w § 2 tego przepisu wskazano na sytuację, w której jeżeli w ciągu roku od dnia postanowienia o zawieszeniu postępowania nie zgłoszą się lub nie zostaną wskazani następcy prawni zmarłego, a postępowanie nie zostanie podjęte z udziałem zarządcy sukcesyjnego, sąd może z urzędu zwrócić się do sądu spadku o ustanowienie kuratora spadku, chyba że kurator taki już wcześniej został ustanowiony.

Podjęcie zawieszonego postepowania na wniosek

Drugim rodzajem podjęcia zawieszonego postępowania, jest jego podjęcie na wniosek, który może złożyć którakolwiek ze stron. Zgodnie z art. 181 § 1 k.p.c. taka możliwość występuje w sytuacji, kiedy:

– postępowanie zostało zawieszone na wniosek spadkobiercy – po złożeniu oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku albo po upływie terminu do złożenia takiego oświadczenia,

– postępowanie zostało zawieszone na wniosek obu stron – nie wcześniej niż po upływie trzech miesięcy od daty wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania, jeżeli strony we wniosku o zawieszenie nie oznaczyły dłuższego terminu,

– postępowanie zostało zawieszone wskutek niestawiennictwa stron,

– z wnioskiem wystąpi zarządca sukcesyjny lub druga strona, jeżeli postępowanie dotyczy spraw wynikających z prowadzenia przedsiębiorstwa zmarłej osoby objętego zarządem sukcesyjnym.

Podjęcie postępowania nie jest uzależnione od dyskrecjonalnej władzy sędziego. Przepis stanowi, że sąd „postanowi podjąć postępowanie”, dlatego postanowienie takie będzie musiało zostać wydane, jeżeli tylko ustawowe przesłanki zostaną spełnione. Przede wszystkim wniosek musi zostać złożony przez podmiot legitymowany do dokonania tej czynności procesowej. W przypadku zawieszenia postępowania na wniosek spadkobiercy dodatkowym warunkiem podjęcia postępowania jest złożenie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku albo upływ terminu do złożenia takiego oświadczenia. Wniosek na tej podstawie powinien też zostać złożony w terminie 6 miesięcy od daty postanowienia o zawieszeniu postępowania. W przypadku zawieszenia postępowania na zgodny wniosek stron, wniosek o podjęcie musi zostać złożony w ciągu 6 miesięcy od daty postanowienia o zawieszeniu postępowania. Z kolei w przypadku zawieszenia postępowania wskutek niestawiennictwa, wniosek o podjęcie postępowania musi zostać złożony w ciągu 3 miesięcy od daty postanowienia o zawieszeniu postępowania.

Na marginesie warto wskazać, że przepisy przewidziały również podjęcie postępowania określonego przepisami szczególnymi na wniosek Bankowego Funduszu Gwarancyjnego.

Podsumowanie

Podsumowując powyższe rozważania, niewątpliwie warto znać przypadki, w których zawieszone postępowanie cywilne może zostać podjęte. Nie każde z zawieszonych postępowań będzie mogło zostać podjęte, a przepisy w tym zakresie zawierają szereg ograniczeń. W przypadku rozważania podjęcia postępowania warto zatem skorzystać z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Jeżeli mają Państwo jakiekolwiek wątpliwości w wymienionych wyżej kwestiach – zapraszamy do kontaktu z naszą kancelarią!