Kiedy przedsiębiorca jest traktowany jak konsument?

Wiele osób zadaje sobie pytanie, czy przedsiębiorca jest konsumentem? Od 1 stycznia 2021 roku polskie prawo wprowadziło istotną zmianę, ponieważ w niektórych sytuacjach przedsiębiorca może korzystać z takiej samej ochrony, jak zwykły konsument. 

To rozwiązanie jest odpowiedzią na częste pytanie: czy przedsiębiorca jest konsumentem? Do tej pory odpowiedź brzmiała jednoznacznie: nie. Obecnie jednak prawo dopuszcza wyjątki. W niniejszym artykule wyjaśniamy, kiedy można mówić o przedsiębiorcy na prawach konsument, jakie prawa przysługują w takich sytuacjach, a kiedy nie można liczyć na dodatkową ochronę.

Masz pytania prawne? Napisz do nas.

Specjalizujemy się w kompleksowej obsłudze prawnej przedsiębiorstw i osób prywatnych, przejmując na siebie cały ciężar prowadzenia spraw. 

Skontaktuj się z nami

Jakie warunki musi spełniać przedsiębiorca, by korzystać z praw konsumenta?

Na wstępie należy wskazać, jaka jest definicja przedsiębiorcy na prawach konsumenta. Zgodnie z przepisami Kodeksy cywilnego jest nim wyłącznie osoba fizyczna prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą, zawierająca umowę bezpośrednio związaną z jej działalnością gospodarczą, gdy z treści tej umowy wynika, że nie posiada ona dla niej charakteru zawodowego, wynikającego w szczególności z przedmiotu wykonywanej przez nią działalności gospodarczej, udostępnionego na podstawie przepisów o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Ważne jest zatem nie tylko posiadanie statusu przedsiębiorcy prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą, ale także to, jakiego rodzaju umowę przedsiębiorca zawiera.

Jakie prawa przysługują przedsiębiorcy na prawach konsumenta przy zakupach online?

Bardzo często o statusie przedsiębiorcy na prawach konsumenta mówi się w kontekście zakupów przez internet. W praktyce wielu właścicieli firm zastanawia się, czy w sieci mają mniej praw niż zwykły konsument. Tu pojawia się pytanie: przedsiębiorca a konsument – jakie są różnice w praktyce przy zakupach online? Okazuje się, że w wielu przypadkach przepisy traktują ich dokładnie tak samo.

Przedsiębiorca z uprawnieniami konsumenta może odstąpić od umowy zawartej na odległość w ciągu 14 dni. Nie musi tłumaczyć swojej decyzji ani podawać przyczyn rezygnacji. Sprzedawca ma obowiązek przyjąć zwrot i oddać wszystkie koszty, w tym opłatę za dostawę. To ogromne ułatwienie, bo do tej pory przedsiębiorcy nie mieli takiej możliwości – ich umowy były traktowane jako typowo biznesowe i w pełni wiążące.

Przedsiębiorca – konsument korzysta także z ochrony przewidzianej w przepisach o rękojmi, czy też w sytuacji, gdy w jego umowie istnieją tzw. klauzule abuzywne.

Jakie są praktyczne przykłady i interpretacje dotyczące przedsiębiorcy na prawach konsumenta?

Najlepiej zrozumieć powyżej opisane kwestie poprzez zapoznanie się z przykładami. 

Wyobraźmy sobie przedsiębiorcę prowadzącego małą kwiaciarnię. Kupuje przez internet drukarkę do swojego biura. Zakup drukarki nie ma dla tego przedsiębiorcy charakteru zawodowego, więc przysługuje mu prawo odstąpienia od umowy i złożenia reklamacji na zasadach konsumenckich.

Inny przykład to mechanik samochodowy, który zamawia podnośnik warsztatowy. Tutaj sytuacja jest odwrotna – zakup ma charakter ściśle zawodowy, dlatego mechanik nie może powołać się na przepisy chroniące konsumentów.

Ciekawym przypadkiem są także szkolenia online. Jeśli osoba prowadząca sklep internetowy zapisze się na kurs gotowania, to nie ma on związku z jej działalnością zawodową. Może więc korzystać z ochrony jako przedsiębiorca na prawach konsumenta.

Jakie są ograniczenia i wyjątki dotyczące przedsiębiorców na prawach konsumenta?

Chociaż regulacje dają przedsiębiorcom znaczną ochronę, ochrona ta ma też swoje ograniczenia. Po pierwsze, z uprawnień mogą korzystać wyłącznie osoby fizyczne prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą. Spółki cywilne, osobowe czy kapitałowe nie mają takiej możliwości. 

Po drugie, ochrona nie obejmuje zakupów związanych z działalnością zawodową. Jeśli przedsiębiorca kupuje towary lub usługi ściśle związane ze swoim profilem działalności, traktowany jest jak pełnoprawny profesjonalista.

Po trzecie, nie wszystkie przepisy konsumenckie stosuje się wprost. Część regulacji nie obejmuje przedsiębiorców na prawach konsumenta.

Jakie są różnice między konsumentem, przedsiębiorcą a przedsiębiorcą na prawach konsumenta?

Różnice pomiędzy tymi trzema kategoriami nie zawsze są oczywiste. Konsument to osoba fizyczna dokonująca z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową. Przedsiębiorca to z kolei osoba fizyczna, prawna lub tzw. ułomna osoba prawna, prowadząca we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową. 

Natomiast przedsiębiorca na prawach konsumenta to swego rodzaju kategoria pośrednia. Z jednej strony jest przedsiębiorcą, ale z drugiej – w określonych sytuacjach zyskuje takie same prawa jak konsumenci. Dotyczy to tylko jednoosobowych działalności gospodarczych i wyłącznie tych umów, które nie mają charakteru zawodowego.

Podsumowanie

Nowelizacja prawa wprowadziła znaczące zmiany w zakresie ochrony przedsiębiorców. Dziś możemy powiedzieć, że odpowiedź na pytanie czy przedsiębiorca jest konsumentem brzmi: w pewnych sytuacjach tak. 

Jeśli masz wątpliwości, czy w swojej sytuacji możesz skorzystać z przepisów dotyczących konsumentów, warto skonsultować się z naszą Kancelarią – fachowo doradzamy w takich sprawach i pomagamy dochodzić należnych praw zarówno konsumentom, jak i przedsiębiorcom.