Zasiedzenie nieruchomości sąsiedniej – kto może wystąpić z wnioskiem do sądu?
Zasiedzenie nieruchomości sąsiedniej – kto może wystąpić z wnioskiem do sądu?
Zasiedzenie to jedna z instytucji prawa cywilnego, która budzi wiele pytań – zwłaszcza gdy dotyczy gruntów używanych przez wiele lat, ale formalnie należących do kogoś innego. Często pojawia się pytanie: kto może wystąpić do sądu o stwierdzenie zasiedzenia, jeśli posiadanie rozpoczął ktoś inny niż obecny użytkownik nieruchomości?
Masz pytania prawne? Napisz do nas.
Specjalizujemy się w kompleksowej obsłudze prawnej przedsiębiorstw i osób prywatnych, przejmując na siebie cały ciężar prowadzenia spraw.
Legitymację w tym zakresie dobrze jest przedstawić na przykładzie. Załóżmy, że nastąpiło odziedziczenie działki, która wcześniej przez lata była użytkowana przez rodziców obecnego właściciela. Przez cały dotychczasowy czas odziedziczona działka była użytkowana wraz z działką przyległą do niej, które z kolei były przez wiele lat ogrodzone wspólnie i stanowiły jedną posesję. Obie działki były również wspólnie uprawiane, czynione były na nich te same prace, a nawet postawione zostały na obu zabudowania gospodarcze. Niewątpliwie zatem obie działki były traktowane na równi, a rodzice obecnego właściciela mieli względem nich pełne władanie. Nikt również nie sprzeciwił się wykonywanemu przez nich prawu. Dziś obecny właściciel chciałby uregulować stan prawny działki sąsiedniej, składając do sądu wniosek o stwierdzenie zasiedzenia.
Czy może to zrobić, mimo że to jego rodzice rozpoczęli bieg zasiedzenia?
Zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, nabycie własności przez zasiedzenie następuje z mocy prawa z chwilą spełnienia ustawowych warunków – czyli po upływie odpowiedniego czasu i przy spełnieniu przesłanek posiadania samoistnego.
Co bardzo istotne – wniosek o stwierdzenie zasiedzenia może złożyć osoba mająca interes prawny, nawet jeśli zasiedzenie formalnie nastąpiło wcześniej, w czasie, gdy posiadaczem był ktoś inny. Jeżeli obecny użytkownik działki odziedziczył ją lub nabył w inny sposób od osoby, która rozpoczęła posiadanie, to może doliczyć sobie ten wcześniejszy okres, na podstawie art. 176 § 1 k.c. (accessio possessionis).
Możliwość doliczenia czasu posiadania poprzednika istnieje wyłącznie, gdy nastąpiło przeniesienie posiadania. Jest zatem wykluczone, gdy objęcie rzeczy w posiadanie nastąpiło samowolnie, tj. poprzez wyzucie poprzednika z posiadania wbrew jego woli. Z kolei przeniesienie posiadania może nastąpić w każdej z form dopuszczonych przez ustawę. Zasadę doliczania czasu posiadania poprzednika w stosunku do zasiedzenia rzeczy, które były w posiadaniu spadkodawcy, stosuje się na korzyść wszystkich spadkobierców. Z uprawnienia wynikającego z art. 176 § 2 k.c. nie może natomiast skorzystać osoba należąca potencjalnie do kręgu spadkobierców ustawowych, jeżeli nie stała się spadkobiercą wskutek odmiennej woli spadkodawcy wyrażonej w testamencie (zgodnie z postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 11 kwietnia 2008 r., sygn. akt: II CSK 626/07). Ponadto, każdy współspadkobierca może doliczyć sobie czas posiadania nieruchomości przez spadkodawcę, ale tylko w zakresie swojego udziału w spadku, a więc tylko w takiej części, w jakiej dziedziczy.
Generalnie, aby sąd mógł stwierdzić zasiedzenie, trzeba wykazać, że:
- posiadanie działki sąsiedniej miało charakter samoistny – czyli taki jak właściciel (a nie dzierżawca czy najemca),
- było ono nieprzerwane przez wymagany okres – jest to okres 20 lat przy zasiedzeniu w dobrej wierze, zaś przy złej wierze okres ten wynosi 30 lat,
Jeśli Twoja sytuacja wygląda podobnie – korzystasz z nieruchomości, którą wcześniej użytkował np. rodzic lub inna bliska osoba – warto rozważyć złożenie wniosku o zasiedzenie. Nawet jeśli formalnie nie Ty rozpocząłeś posiadanie, możesz dochodzić swoich praw w sądzie – pod warunkiem, że jesteś następcą prawnym pierwotnego posiadacza.
W takich sprawach ważne są zarówno dokumenty, jak i dowody z zeznań świadków czy zdjęcia. Prawidłowo przygotowany wniosek może pozwolić Ci uregulować stan prawny nieruchomości i wpisać się jako właściciel do księgi wieczystej. Jeśli potrzebujesz pomocy w przygotowaniu wniosku o zasiedzenie – zapraszamy do kontaktu z naszą kancelarią.
Powiązane artykuły
